Szlak 25-lecia PTTK. Spacer łączy Śląsk i Zagłębie. Odcinek 1: Chorzów Park Śląski - Czeladź Rynek.

avatar
(Edited)

Szlak 25-lecia PTTK to prawie 125-kilometrowa trasa pieszo-rowerowa łącząca Śląsk i Zagłębie. Zielony szlak powstał w 1975r (jest więc trochę młodszy od autora ;-) ) z okazji 25-rocznicy połączenia Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w jedną organizację - Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, czyli PTTK. Szlak 25-lecia PTTK przechodzi przez kilka miast Śląska i Zagłębia. Pomimo miejskiego charakteru, prowadzi przez zaskakująco wiele terenów zielonych. Klub Włóczykijów postanowił szlak przejść etapami. 

Zielony szlak 25-lecia PTTK (122,9km, 1011m podejść)
Zielony szlak 25-lecia PTTK (122,9km, 1011m podejść)

Plan

Początek i koniec szlaku jest w Chorzowie, w Parku Śląskim. Oryginalnie znajdował się przy nieistniejącym już Domu Turysty PTTK (północno-zachodnia część Parku, od wschodniej strony Skansenu). Pętlę przechodzimy zgodnie z ruchem wskazówek zegara.  Pierwszy odcinek to 12,5km od przystanku tramwajowego "Chorzów Park Śląski - Wejście Główne" do Rynku w Czeladzi.

Zielony szlak 25-lecia PTTK, odcinek 1 ”Chorzów Park Śląski - Czeladź Rynek” (12,5km, 118m podejść)
Zielony szlak 25-lecia PTTK, odcinek 1 "Chorzów Park Śląski - Czeladź Rynek" (12,5km, 118m podejść)

Chorzów - Park Śląski

W doborowym towarzystwie śląsko-zagłębiowskim zaczynamy projekt "Szlak 25-lecia PTTK". Zgodnie z oryginalnym planem szlaku, zaczynamy w Parku Śląskim. Ze względów logistycznych, na początek wybieramy przystanek tramwajowy przy wejściu głównym do Parku. Tak będziemy planować kolejne odcinki, aby zaczynały się i kończyły w miejscach łatwo dostępnych komunikacją publiczną.

Zaczynamy szlak 25-lecia PTTK. Główna droga wjazdowa do Parku.
Zaczynamy szlak 25-lecia PTTK. Główna droga wjazdowa do Parku.

Park Śląski, położony w sercu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (tak się obecnie nazywa śląska aglomeracja), w większości na terenie Chorzowa, to miejsce na oddzielną serię postów. Polecam prawie codzienne relacje ze spacerów mojego kolegi "po piórze" (klawiaturze?). Do niedawna (2012r) Park był znany pod nazwą "Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. gen. Jerzego Ziętka (WPKiW)". Idea założenia Parku powstała w 1950r a inicjatorem był właśnie generał Jerzy Ziętek ("Jorg"). Na obszarze 640ha gdzie znajdowały zdewastowane tereny poprzemysłowe: hałdy, odpady pogórnicze, biedaszyby, zapadliska, bagna, wysypiska, a także nieużytki rolnicze, utworzono jeden z największych parków miejskich w Europie. Spacerowe promenady, Skansen Śląski, Stadion Śląski, Śląskie ZOO, Planetarium Śląskie, park rozrywki Legendia (kiedyś: "Wesołe Miasteczko"), Park Róż, sztuczne stawy - ale także leśne, dzikie zakątki - to wszystko części tego niezwykłego Parku.

Krąg Taneczny w Parku Śląskim
Krąg Taneczny w Parku Śląskim

Szlak 25-lecia PTTK poprowadzony jest tak, by przechodził przez duże części Parku Śląskiego, zarówno te tłumnie odwiedzane, jak i jego mniej znane zakątki. Przechodzimy obok słynnych Pelikanów (popularne miejsce spotkań), gdzie tuż obok są najlepsze w parku gofry. Okrążamy największy z parkowych stawów a następnie ścieżką przez las obok "Leśniczówki", wychodzimy na drogę prowadzącą z Planetarium na Bytków.

”Kobieta z dzbanem” przy największym parkowym stawie. W tle Stadion Śląski.
"Kobieta z dzbanem" przy największym parkowym stawie. W tle Stadion Śląski.

Siemianowice Śląskie

Po zielonej, parkowej części, wchodzimy w siemianowicką dzielnicę Bytków. Idziemy głównie przez "gierkowskie" osiedla. Warto jednak zwrócić uwagę na budynek Domu Kultury (ul. Niepodległości 45). Jeden rzut oka i wiemy, że nie "wyprodukowała" go PRL. Budynek powstał w 1877r a jego właściciel, Constantin Wutke, otworzył w nim karczmę. Obok znajdowała się drewniana kręgielnia. W roku 1905 Adolf Geisler przedsięwziął rozbudowę i modernizację obiektu, nadając mu obecny kształt. Obok restauracji powstała sala taneczna i scena teatralna.

Budynek Domu Kultury na Bytkowie, Siemianowice Śląskie
Budynek Domu Kultury na Bytkowie, Siemianowice Śląskie

Przy okazji, w śląskiej aglomeracji bardzo często lokalizację podajemy używając nazwy dzielnicy a nie miasta. Większość obecnych miast powstało z połączenia z wcześniejszych osiedli. Zwykle śląskie i zagłębiowskie dzielnice mają swoje odrębne historie, czasem nawet swoją tożsamość. Nie inaczej jest z Bytkowem. To jedna ze starszych części Siemianowic Śląskich, wzmiankowana w dokumentach już w 1298r. Bytków ma nawet własny herb!

Z Bytkowa przechodzimy do centrum Siemianowic. Tam, przy rondzie u zbiegu ulicy Michałkowickiej z Śląską, przechodzimy przez niewielki park, w którego centrum znajduje się... pałac.

Pałac Mieroszewskich / Donnersmarck’ów w Siemianowicach Śląskich
Pałac Mieroszewskich / Donnersmarck'ów w Siemianowicach Śląskich

Śląsk i Zagłębie usiane są pałacami dawnych wielkich rodów. Początkowo byli to posiadacze ziemscy, od XIX dominują siedziby śląskich familii przemysłowców. Pałac siemianowicki był oryginalnie dworem Mieroszewskich. Pod koniec XVIIw rodzina sprzedała swoje siemianowickie dobra. Trafiły one w końcu do rodziny Donnersmarck'ów, którzy w latach 1760-1778 wybudowali pałac, który (niestety - ze zmianami architektonicznymi), możemy podziwiać do dzisiaj. Mieroszewscy i Donnesmarck'owie to dwie zasłużone familie. Ślady ich wkładu w rozwój Śląska i Zagłębia możemy znaleźć w wielu miastach regionu.

Siemianowice Śląskie, Park Pszczelnik
Siemianowice Śląskie, Park Pszczelnik

Siemianowice Śląskie opuszczamy przez Park Pszczelnik i kierujemy się w stronę Czeladzi. Nasza wycieczka to 12,5km, a wchodzimy już w trzecie miasto (precyzyjniej - czwarte, bo startowy przystanek tramwajowy administracyjnie jest w Katowicach). Liczcie dobrze przez ile miast przejdziemy na tym śląsko-zagłębiowskim szlaku!

Czeladź

Siemianowice Śląskie zakończyliśmy w parku, Czeladź też zaczyna się "zielono". Na granicy Siemianowic i Czeladzi jest niewielki lasek i ...pola. Jeszcze przez chwilę pola uprawne, ale już wkrótce pewnie "pola deweloperskie".

Pole na granicy Siemianowic Śląskich i Czeladzi
Pole na granicy Siemianowic Śląskich i Czeladzi

Wkraczając do Czeladzi opuszczamy Śląsk i zaczynamy Zagłębiowską część szlaku. Historyczna granica Śląska nie pokrywa się z obecną granicą administracyjną. Rzeką graniczną była Brynica (na zdjęciu "okładkowym" tego artykułu").

Zabudowania dawnej kopalni ”Saturn” w Czeladzi. Dziś - dom kultury i centrum usług społecznych
Zabudowania dawnej kopalni "Saturn" w Czeladzi. Dziś - dom kultury i centrum usług społecznych

Szlak wchodzi w miasto od strony dawnej kopalni Saturn. Ta kopalnia to "kawał historii" Czeladzi. Kopalnia już dawno nieczynna, ale jej budynki dostały drugie życie. Na terenie dawnej kopalni, w jej pięknie odrestaurowanych budynkach, znajdują się instytucje kulturalne (np. Dom Kultury "Elektrownia") oraz społeczne. To piękny przykład jak można kreatywnie wykorzystać poprzemysłową spuściznę.

Kościół św. Stanisława Biskupa w Czeladzi. W wykonania miejsca stała czeladzka Synagoga.
Kościół św. Stanisława Biskupa w Czeladzi. W wykonania miejsca stała czeladzka Synagoga.

Historia Czeladzi nie zaczęła się jednak od kopalni. To jedno z najstarszych miast obecnej Metropolii i najstarsze miasto Zagłębia (choć oryginalnie było śląskie). Wyobraźcie sobie, że prawa miejskie Czeladź uzyskała już w 1242 roku! W Czeladzi znajdziemy Stare Miasto i średniowieczny Rynek. Zielony szlak 25-lecia PTTK poprowadzono tak by na czeladzki Rynek wejść wąską uliczką Ciasną. Przez kilkadziesiąt metrów doświadczamy klimatu Starego Miasta. Rynek i układ uliczek wokół niego pochodzi z XIII wieku i jako całość jest wpisany na listę zabytków.

Budynek dawnego zboru ariańskiego z XVII wieku przy czeladzkim Rynku
Budynek dawnego zboru ariańskiego z XVII wieku przy czeladzkim Rynku

Na Rynku kończymy pierwszy odcinek szlaku. Zaprowadziłem jeszcze grupkę pod pomnik... "czeladzkiej czarownicy". Niestety, pomnik wyrządza krzywdę bohaterce. Pani Katarzyna Włodyczkowa była przedsiębiorczą kobietą i właścicielką dobrze prosperującej karczmy. Zazdrosna konkurencja - wójt z kompanem - oskarżyli ją o czary i doprowadzili do jej skazania i ścięcia (rok 1740). Już rok później sąd biskupi (Czeladź należała wtedy do tzw. Księstwa Siewierskiego, którego głową był biskup krakowski) uniewinnił panią Katarzynę, ale życia jej to nie przywróciło... Po latach postawiano jej pomnik i przedstawiono jako czarownicę na miotle...

Czeladzka ”czarownica”
Czeladzka "czarownica"

Szlak 25-lecia PTTK. Odcinek 1. Podsumowanie

Data przejścia: 25.02.2024

Dystans: 12,5km

Czas przejścia: ok. 3:30h

Ciekawe miejsca: Chorzów (Park Śląski), Siemianowice Śląskie (zabytkowy Dom Kultury na Bytkowie; pałac Mieroszewskich / Donnersmarck'ów; Park Pszczelnik); Czeladź (budynki po kopalni Saturn, zabytkowy średniowieczny Rynek).

Region geograficzny: Wyżyna Katowicka

Familoki w Siemianowicach Śląskich
Familoki w Siemianowicach Śląskich


This post was first published on my blog


0
0
0.000
4 comments
avatar

Congratulations, your post has been added to Pinmapple! 🎉🥳🍍

Did you know you have your own profile map?
And every post has their own map too!

Want to have your post on the map too?

  • Go to Pinmapple
  • Click the get code button
  • Click on the map where your post should be (zoom in if needed)
  • Copy and paste the generated code in your post (Hive only)
  • Congrats, your post is now on the map!

0
0
0.000
avatar

Hello klub-wloczykijow!

It's nice to let you know that your article will take 8th place.
Your post is among 15 Best articles voted 7 days ago by the @hive-lu | King Lucoin Curator by polish.hive

You receive 🎖 0.3 unique LUBEST tokens as a reward. You can support Lu world and your curator, then he and you will receive 10x more of the winning token. There is a buyout offer waiting for him on the stock exchange. All you need to do is reblog Daily Report 226 with your winnings.

2.png


Invest in the Lu token (Lucoin) and get paid. With 50 Lu in your wallet, you also become the curator of the @hive-lu which follows your upvote.
Buy Lu on the Hive-Engine exchange | World of Lu created by szejq

If you no longer want to receive notifications, reply to this comment with the word STOP or to resume write a word START

0
0
0.000